محمد حسن خان اعتماد السلطنه

755

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

آقا سيد حسن عرب ( ص 200 - ص 148 چاپ اول ) پسر حاجى سيد يوسف مجتهد فامورى مدرس مدرسهء منصوريه شيراز . سيد صالح كه اصلا ايرانى و فامورى است بعد از سال 1220 در كربلا متولد شد ( فارسنامهء ناصرى ، ج 2 ص 228 ) و از اين جهت او را كربلائى و عرب گفته‌اند . آقا شيخ على مجتهد شريعتمدار ( ص 201 - ص 149 چاپ اول ) پسر ملا جعفر استرآبادى و عموى پدر آقاى مجتبى مينوى طهرانى كه در تاريخ بيدارى اختراعاتى به او نسبت داده شده است و جنبهء تخيلى آن خيلى قوى است ، متولد 22 شعبان 1242 در قزوين و متوفى 1315 در هفتاد و سه سالگى . حاجى سيد مصطفى قنات آبادى داماد او بوده است . ولى در مكارم الاثار ( ج 4 ص 1172 ) داماد او را سيد على نهاوندى نوشته است و شايد يكى بعد از ديگرى دختر او را گرفته‌اند ، چه يك دختر بيشتر نداشته است ، و دو پسر شيخ عبد النبى و شيخ محمد رضا . در تاريخ بيدارى چاپ بنياد فرهنگ ايران قسمت مقدمه ( ص 145 ) شرح حالى از او هست . حاج شيخ هادى نجم آبادى ( ص 200 - ص 149 چاپ اول ) ابن ملا مهدى بن ملا باقر نجم آبادى سنگلجى كه در 1321 درگذشت و در مدرسهء مجاور خانه‌اش كه محل تدريسش هم بود مدفون شد ( الذريعه ، ج 3 ص 387 ) . ولى مرحوم محمد قزوينى به نقل از آقا مرتضى نجم آبادى برادرزاده‌اش تاريخ وفات او را 20 جمادى الثانيهء 1320 نوشته است ( يادداشتهاى قزوينى ، ج 8 ص 261 ) . نيز دربارهء او مىگويد او مطلقا فساد ناپذير بود و هيچگاه دينارى از كسى قبول نمىكرد . حاج ميرزا ابو القاسم موسوى ( ص 202 - ص 149 چاپ اول ) پسر ميرزا كاظم زنجانى و متولد 1222 و متوفى اواسط روز 2 شنبه سوم جمادى - الاولى 1292 كه در فتنهء بابيه زنجان مجاهدتها كرد و كتبى در رد باب نوشته است به نام تخريب الباب - رد الباب - سد الباب - قلع الباب - و قمع الباب ( الذريعه ، ج 4 ص 3 ) . پدر وى نوادهء آقا سيد محسن متوفى 1148 از علماى زنجان بود و نسب آنها به